Inschrijven Nieuwsbrief

Er is iets ongemakkelijks aan het leven met een ziekte die mensen blijkbaar serieuzer nemen wanneer je worstelt dan wanneer het goed met je gaat. Dat betoogt Tanita Allen in een recente column.

Door Tanita Allen, vertaald door Johan van Leipsig

Ik leef al meer dan tien jaar met de ziekte van Huntington (HD). In die tijd heb ik geleerd om mijn symptomen te beheersen en aanpassingen te doen om zo zelfstandig mogelijk te leven. Ik heb hard gewerkt aan een leven met opleiding, reizen, betekenisvolle relaties en belangenbehartiging. Maar soms vraag ik me af of mijn vooruitgang een nieuw probleem heeft gecreëerd: ben ik te functioneel geworden om geloofwaardig te blijven drager van een ernstige neurologische aandoening?

Vroeger, toen mijn bewegingen beter zichtbaar waren, zag iedereen direct dat er iets mis was. Vandaag de dag zijn mijn symptomen dankzij medicatie, therapie en aanpassingen beter onder controle. Ik kan een ruimte binnenlopen en een gesprek voeren zonder dat iemand direct doorheeft dat ik HD heb. Wat mensen niet zien, is alles wat er voorafgaat aan dat moment.

De schijn van lijden

Ze zien niet hoe ik mijn energie spaar, hoe ik onbekende omgevingen voorbereid of hoeveel mentale berekeningen er nodig zijn om te bepalen of iets haalbaar is. Wat voor een buitenstaander moeiteloos lijkt, is vaak het resultaat van jarenlang doelbewust werk.

Dit brengt een belangrijke vraag met zich mee: waarom meten we de ernst van iemands ziekte af aan de mate waarin diegene lijkt te lijden? We moedigen mensen met een chronische aandoening aan om actief te blijven. Maar als ze dat doen, worden hun prestaties soms gebruikt om de legitimiteit van hun strijd in twijfel te trekken. De boodschap voelt tegenstrijdig: we willen dat je bloeit, maar niet zo erg dat we vergeten dat je ziek bent.

Soms merk ik dat mensen verrast zijn als ik zelfstandig reis of in het openbaar spreek. Die verbazing komt soms voort uit bewondering, maar soms ook uit de aanname dat iemand met HD daartoe niet in staat zou zijn. Dat vind ik verontrustend. Het laat zien hoe eng onze verwachtingen van een beperking zijn. Er is niet één manier om eruit te zien of te functioneren met HD. Wat ik vandaag kan, garandeert niet dat morgen hetzelfde zal zijn. En belangrijker nog: mijn vermogen om iets te bereiken, vertelt niets over de tol die het van mij vraagt.

Ervoor kiezen om niet te minimaliseren

Er zijn dagen waarop meedoen aan het leven meer moeite kost dan ik wil uitleggen. Soms kies ik ervoor om ergens naartoe te gaan, wetende dat ik daarna intensieve rust nodig heb. Ik erken dat ik privileges heb; ik heb toegang tot goede zorg en behandelingen. Maar dankbaarheid wist de realiteit van mijn aandoening niet uit. Vooruitgang betekent geen genezing. Onafhankelijkheid betekent niet dat er geen beperkingen zijn.

Jarenlang heb ik de aanname bestreden dat HD automatisch betekent dat je elk zinvol leven moet opgeven. Ik weiger mezelf uitsluitend te laten definiëren door wat deze ziekte misschien ooit van me afneemt. Maar tegelijkertijd weiger ik mijn ervaringen te minimaliseren alleen omdat ik manieren heb gevonden om te adapteren.

Ik wil niet de ene dag worden bewonderd om mijn veerkracht en de volgende dag ongeloof ontmoeten over de ernst van mijn ziekte. Ik wil simpelweg de vrijheid hebben om te bestaan, zonder voortdurend te hoeven bewijzen hoe sterk of hoe kwetsbaar ik ben.

Misschien moeten we heroverwegen wat het betekent om iemand met een chronische ziekte te geloven. Geloofwaardigheid mag niet afhangen van iemands slechtste dag. Mededogen vereist geen zichtbare achteruitgang. En steun hoeft niet te verdwijnen simpelweg omdat iemand effectieve manieren heeft gevonden om te gaan met zijn of haar aandoening.

Ik ben trots op hoe ver ik ben gekomen. Maar ik ben ook realistisch over de ziekte waarmee ik leef. Die waarheden kunnen naast elkaar bestaan. Ik zou niet minder capabel hoeven lijken om geloofwaardig te zijn. En niemand anders met de ziekte van Huntington ook.

Bron: I shouldn't have to fall apart for people to believe the seriousness of my HD

20-11-2026

Vereniging van Huntington is aangesloten bij