Nieuws
Nieuwe behandeling vertraagt ziekte van Huntington in vroege studie
Een nieuw geneesmiddel tegen de ziekte van Huntington laat hoopvolle resultaten zien. Uit een vroege klinische studie blijkt dat de behandeling SKY-0515 de ziekte na negen maanden mogelijk heeft vertraagd bij mensen in een vroeg stadium. De behandeling lijkt veilig en zorgde voor een daling van het schadelijke eiwit dat de ziekte veroorzaakt. Inmiddels is een grotere vervolgstudie gestart in meerdere landen.
De ziekte van Huntington is een erfelijke aandoening van de hersenen. Mensen met deze ziekte krijgen te maken met onwillekeurige bewegingen (chorea), problemen met denken en veranderingen in gedrag en stemming.
De oorzaak ligt in een fout in het DNA. In het zogeheten HTT-gen komt een kleine bouwsteen van het DNA te vaak achter elkaar voor. Hierdoor maakt het lichaam een afwijkende vorm van het huntingtine-eiwit aan. Dit zogeheten mHTT-eiwit is schadelijk voor hersencellen.
Onderzoekers hebben ook ontdekt dat de genetische fout in sommige hersencellen in de loop van de tijd groter kan worden. Een eiwit dat hierbij een rol speelt heet PMS1. Dit eiwit is betrokken bij het herstellen van DNA, maar lijkt bij Huntington juist bij te dragen aan verdere schade.
Hoe werkt SKY-0515?
SKY-0515 is een medicijn dat als capsule wordt ingenomen, één keer per dag. Het is ontwikkeld om tegelijk twee eiwitten te verlagen:
- het schadelijke mHTT-eiwit
- het PMS1-eiwit
Door beide eiwitten te verminderen, hopen onderzoekers de ziekte op twee manieren af te remmen. Het doel is niet alleen om symptomen te behandelen, maar om het ziekteproces zelf te vertragen.
Resultaten van de eerste studie
De nieuwe gegevens komen uit een vroege klinische studie (fase 1) in Australië. Aan het eerste deel van deze studie deden gezonde vrijwilligers mee. Daaruit bleek dat het middel veilig leek en het huntingtine-eiwit kon verlagen.
In een volgend deel van de studie kregen mensen met de ziekte van Huntington in een vroeg stadium het medicijn. Zij kregen dagelijks een lage dosis (3 mg) of een hogere dosis (9 mg).
Na negen maanden behandeling zagen onderzoekers het volgende:
- Bij de hogere dosis daalde de hoeveelheid mHTT in het bloed gemiddeld met 62%.
- De hoeveelheid boodschapper-RNA (mRNA) voor PMS1 daalde met 26%.
(mRNA is een tussenstap tussen DNA en het maken van eiwitten. Minder mRNA betekent meestal ook minder eiwit.)
Dit zijn belangrijke uitkomsten, omdat mHTT het eiwit is dat de ziekte aandrijft.
Effect op het ziekteverloop
Om te meten hoe de ziekte zich ontwikkelt, gebruikten onderzoekers een vaste meetschaal: de Composite Unified Huntington’s Disease Rating Scale (cUHDRS). Een lagere score betekent meer achteruitgang.
Op basis van eerdere gegevens van onbehandelde patiënten verwachten onderzoekers dat mensen in negen maanden ongeveer 0,73 punt achteruit zouden gaan.
Maar bij de deelnemers die SKY-0515 kregen, gebeurde iets opvallends: hun score steeg gemiddeld met 0,64 punt. Dat wijst erop dat hun functioneren niet verslechterde zoals normaal verwacht, en mogelijk zelfs iets verbeterde.
Onderzoekers noemen dit een belangrijk signaal dat het middel de ziekte kan vertragen.
Veiligheid van de behandeling
Volgens het bedrijf dat het middel ontwikkelt, was SKY-0515 over het algemeen veilig en goed te verdragen bij alle onderzochte doseringen. Er zijn geen ernstige veiligheidsproblemen gemeld in deze fase van de studie.
Wel is het belangrijk om te weten dat dit nog een vroege studie is. Meer onderzoek is nodig om de veiligheid en werking op langere termijn goed te beoordelen.
Belangrijke kanttekening
Tijdens de eerste drie maanden van het onderzoek, een redelijk korte periode, was er een placebogroep. Daarna kregen alle deelnemers het echte medicijn.
Omdat deelnemers in het vervolg wisten dat ze het middel kregen, kan niet volledig worden uitgesloten dat een zogenoemd placebo-effect een rol heeft gespeeld bij de gemeten verbeteringen.
Daarom is een grotere en strengere studie nodig om zeker te weten of SKY-0515 daadwerkelijk het ziekteverloop vertraagt.
Grote internationale vervolgstudie gestart
Die vervolgstudie is inmiddels begonnen. In de nieuwe fase 2/3-studie, genaamd FALCON-HD, doen ongeveer 120 mensen met Huntington in een vroeg stadium mee.
De deelnemers krijgen gedurende een jaar dagelijks één van drie doseringen SKY-0515 of een placebo. Het doel van deze studie is om te onderzoeken:
- of het middel veilig is op grotere schaal
- of het mHTT in het bloed verlaagt
- of het invloed heeft op scores op de UHDRS-schaal
- of het veranderingen in het hersenvolume (via MRI-scans) kan vertragen
De studie loopt momenteel in Australië en Nieuw-Zeeland en wordt uitgebreid naar andere landen. De verwachting is dat de resultaten in 2027 beschikbaar zijn.
Bron: In trial, Huntington's treatment safely slows disease over 9 months
