Onderzoekers hebben een bijzondere ontdekking gedaan bij een grote familie in Venezuela. Een zeldzame verandering in het DNA blijkt er namelijk voor te zorgen dat mensen met de ziekte van Huntington veel later klachten krijgen, soms wel 23 jaar later dan je op basis van hun genetische aanleg zou verwachten.

Deze ontdekking kan op lange termijn belangrijk zijn voor toekomstige behandelingen, niet alleen voor Huntington, maar ook voor andere hersenziektes waarbij schadelijke eiwitten zich ophopen.

Een beschermende verandering in het WDFY3-gen

De studie richtte zich op een variant in het WDFY3-gen. Dit gen maakt een eiwit met de naam Alfy, dat helpt om schadelijke eiwitklontjes op te ruimen. Zulke klontjes komen voor bij ziekten zoals Huntington, Parkinson en Alzheimer. Bij de Venezolaanse familie bleek dat mensen die deze zeldzame DNA-variant hadden, zes tot 23 jaar later klachten kregen dan familieleden zonder deze variant. Dat is een enorm verschil voor een ziekte waarbij de eerste symptomen meestal tussen het dertigste en vijftigste jaar zichtbaar worden.

Waarom deze variant beschermt

Uit onderzoek in zowel patiënten als muizen blijkt hoe de variant werkt:

• De DNA-verandering zorgt ervoor dat het boodschapper-molecuul (mRNA) van het WDFY3-gen stabieler is.
• Daardoor maakt het lichaam meer Alfy-eiwit aan.
• En met meer Alfy kunnen cellen meer schadelijke eiwitten opruimen, voordat ze hersencellen beschadigen.

Muizen met de Huntington-variant én de extra WDFY3-variant hadden veel minder eiwitklontjes en gedroegen zich zelfs bijna als gezonde muizen.

Effect ook bij andere hersenziektes

De onderzoekers ontdekten nog iets opvallends. Wanneer ze muizen extra Alfy lieten produceren, hadden niet alleen Huntington-muizen daar voordeel van, maar ook muizen met Parkinson of Alzheimer. Dit wijst erop dat deze beschermende werking niet uniek is voor Huntington, maar kan gelden voor meerdere ziektes waarbij eiwitten zich verkeerd ophopen.

Wat betekent dit voor toekomstig onderzoek?

De studie laat zien dat het verhogen van de hoeveelheid Alfy in hersencellen misschien een krachtige nieuwe strategie kan zijn om verschillende hersenziektes te vertragen. De onderzoekers noemen Alfy dan ook een veelbelovend aanknopingspunt voor nieuwe therapieën, juist omdat het zich richt op een proces dat bij veel hersenziektes fout gaat: de ophoping van schadelijke eiwitten.

Bron: Genetic variant delays Huntington's by up to 23 years: Case report