Inschrijven Nieuwsbrief

Op deze pagina

De ziekte van Huntington heeft altijd een rol gespeeld in het leven van Marian Vlieger (38). Ze groeide op in een Huntingtongezin en verloor niet alleen haar moeder aan de ziekte, maar ook een zus en twee broers. “Ik kan verbitterd raken, maar dat is niet waar ik voor kies."

Vlak voor ze zwanger raakte van Marian kwam haar moeder erachter dat ze ziek was. De eerste symptomen waren vooral psychisch: heftige stemmingswisselingen en vergeetachtigheid. “Voor mijn familie was het schrikken dat ze in verwachting was”, vertelt Marian. “Ik was thuis het vijfde kind, had al twee zussen en twee broers. Na mijn geboorte bleek dat het voor mijn moeder lastig was om voor mij te zorgen; mijn vader zorgde voor háár. Toen ik vier jaar was, werd ze ook echt fysiek ziek. Dat werd mijn vader op een gegeven moment teveel en kwam moeder in een verpleeghuis terecht. Dat is hoe ik mij mijn moeder herinner: daar, in een rolstoel. Een echte band hebben we nooit gehad. Mijn vader heeft mij, met hulp van mijn broers en zussen, opgevoed.”

 

Zorg voor haar jongste zus


Op haar dertiende overleed haar moeder. De eerstvolgende bij wie de ziekte zichtbaar werd, was haar jongste zus. Marian herinnert zich de eerste keer dat het haar opviel. “Ze wilde met een lepeltje suiker in haar thee doen, maar dat ging er volledig naast. Ook werd ze chaotisch en rommelig, begon ze dingen te vergeten. Daarnaast viel ze steeds vaker op straat. Mijn zus was nog maar eind twintig toen ze de eerste symptomen kreeg. Ik deed altijd veel met haar. We waren echte zussen. Maar naarmate de ziekte vorderde, moest ik haar steeds vaker helpen. Dat begon met schoonmaken, maar op den duur hielp ik haar ook met douchen en persoonlijke verzorging. Ze was mijn zus en ik hield van haar, maar ik heb daar later best wel last van gehad. Het was moeilijk. We waren een gezin, maar ik werd verzorger.”

 

Het karakter van mijn zus en broers veranderde


Haar beide broers bleken ook drager te zijn. Ook voor hen zorgde Marian. Zowel bij haar zus als broers veranderde het karakter, al kwam de ziekte bij ieder op een totaal andere manier tot uiting. “Mijn zus zat vooral opgesloten in haar eigen lichaam. ’s Nachts was ze aan het schreeuwen, want ze kon haar emoties niet kwijt. Praten lukte niet meer. Mijn oudste broer daarentegen had nog lol in het leven. Hij was altijd heel stil, maar werd tijdens zijn ziekte een open boek. Heel bijzonder was dat. Mijn jongste broer werd juist boos en depressief. Dat was een hele zwarte kant van de ziekte.”

Alle drie zaten ze uiteindelijk in hetzelfde verpleeghuis. “Ik wist bij twee van de drie wel ongeveer hoe ik ze zou aantreffen, maar dat gold niet voor mijn jongste broer. De ene keer kwam ik bij hem binnen en was hij heel vriendelijk, de andere keer kon hij me de deur uit schreeuwen. Hij was zó boos. Het is heel moeilijk om dan te bedenken dat het de ziekte is die dat doet. Hij is met een rechterlijke machtiging uit huis geplaatst. Hij had totaal geen ziekte-inzicht. Toch kon het niet anders. Op den duur moest er om de haverklap een ambulance komen, omdat hij zich steeds verslikte. Dan belden ze altijd mij. Die sirenes hoorde ik nog lang daarna. Het was heel traumatisch.”

 

Wel of niet laten testen?


Zelf wilde Marian zich tot dan toe niet laten testen, maar dat veranderde toen ze op haar drieëntwintigste haar eerste kindje kreeg. “Steeds vaker vroeg ik me af wat ik mijn kind aandeed. Dat werd zo erg, dat ik in een ernstige depressie terechtkwam. Constant voelde het alsof het zwaard van Damocles boven mijn hoofd hing. Daar kon ik min of meer mee omgaan totdat ik mijn eerste kindje in mijn armen hield. De onwetendheid was te zwaar om te dragen. In 2012, toen mijn zoon twee jaar was, liet ik me testen. Ik bleek geen drager te zijn. Op dat moment heb ik vreselijk gehuild. Ik weet niet eens meer wat er allemaal door me heen ging. Ik was blij, maar tegelijkertijd ook niet. Mijn zus en broers zijn alles door de ziekte kwijtgeraakt. Ik was gezond, zij niet. Dat was heel dubbel.”

 

Overlevingsschuld


Samen met haar vader en oudste zus is ze er tot het laatste moment voor haar andere zus en broers geweest. Alle drie zijn ze in het verpleeghuis kort na elkaar overleden: haar zus in 2018 op 44-jarige leeftijd, haar ene broer in 2021, een week voordat hij 50 werd, en haar andere broer vorig jaar op 53-jarige leeftijd. Tussendoor, in 2020, overleed ook nog eens haar vader aan kanker. “Zoveel verlies is bijna niet te handelen. Het voelt leeg en ontheemd. Vanaf mijn twintigste ben ik mantelzorger geweest. Mijn hele leven heb ik in de zorgmodus gestaan, moest ik er zijn. Elf jaar lang ben ik elke week in dat verpleeghuis geweest en ineens hoefde ik voor niemand meer te komen. Ineens had niemand mijn zorg meer nodig. Veel mensen zeiden: wat zal je blij zijn dat die ziekte niet meer in je familie zit. Maar ik kon alleen maar denken dat ik bijna mijn hele gezin aan die rotziekte ben verloren en dat er aan mijn moeders kant nog meer familieleden zijn die hiermee kampen.”

 

Een playlist voor iedere broer en zus


In al die tijd dat Marian voor haar familie zorgde, stond ze het zichzelf niet toe om te huilen. Dat kon ze niet toelaten. Pas nu ze in therapie zit, lukt dat haar weer. “Toen ik er in het begin kwam, zeiden ze tegen me: het is alsof je de krant voorleest, zo normaal is dit allemaal voor jou. Daar begon ik pas te beseffen wat ik heb meegemaakt en wat voor impact dat op mijn leven heeft gehad. Ik mocht van mezelf nooit voelen en mijn verhaal delen. Ik kon er slecht over praten en had me afgesloten voor verdriet. Altijd zette ik een masker op, liet ik anderen zien dat ik het wel redde. Als ik iets moeilijk vond, zonderde ik me af. Nu probeer ik dat niet meer te doen. Ik sta er bewust bij stil. Voor iedere broer en zus heb ik een playlist. Als ik me verbonden wil voelen, luister ik ernaar en huil ik. Laatst ging ik naar een concert van een artiest waar mijn zus en ik zo gek op waren. Daar heb ik mijn tranen de vrije loop gelaten. Onlangs ging ik naar Bruce Springsteen, waar ik altijd met mijn broers naar luisterde. Dat komt dan heel dichtbij, maar is óók fijn. Muziek was er bij ons thuis altijd. Alle drie hebben ze me na hun dood dan ook meegegeven: haal troost uit muziek.”

 

Belofte


Marian probeert nu, ondanks alles, optimaal van het leven te genieten. Niet alleen voor haarzelf, maar ook voor hen. “Ik weet dat mijn zus en broers graag dit leven hadden gehad. Ook mijn vader had hier graag nog langer rondgelopen. Hij hield veel van ons. Voor hem ben ik blij dat hij alleen mijn zus heeft verloren. Hij heeft mijn oudste zus en mij op zijn sterfbed gevraagd of wij goed voor onze broers wilden zorgen. Dat hebben we hem beloofd en tot het einde toe gedaan. Zij hebben vroeger altijd voor mij gezorgd; het enige dat ik als gezonde zus kon doen, was dat aan ze teruggeven. Ook mijn geloof is hierin heel belangrijk. Daardoor houd ik vol. Het idee dat ik mijn familie weer in de hemel zie, daar waar geen ziekte is, is mijn houvast.”

 

foto Marian

Vereniging van Huntington is aangesloten bij