Een nieuw medicijn in de vorm van een dagelijkse pil, genaamd SKY-0515, laat na een jaar testen positieve resultaten zien. Het medicijn zorgt ervoor dat het schadelijke Huntington-eiwit in het bloed flink afneemt.

Bovendien lijken de symptomen van de patiënten stabiel te blijven of zelfs licht te verbeteren, terwijl de ziekte normaal gesproken zorgt voor een achteruitgang. Hoewel het nog om een klein, eerste onderzoek gaat, zijn deze eerste resultaten bemoedigend.

Auteur: Rachel Harding, vertaald door Johan van Leipsig

De ziekte van Huntington zorgt voor problemen met bewegen, praten en denken. Dit komt door een foutje in de genen, waardoor het lichaam een schadelijk eiwit aanmaakt: het Huntington-eiwit. Veel nieuwe behandelingen proberen dit schadelijke eiwit te verlagen. Vaak moet zo'n medicijn via een ingewikkelde hersenoperatie of met ruggenprikken worden toegediend.

Het bijzondere aan het nieuwe medicijn SKY-0515 van het bedrijf Skyhawk Therapeutics is dat het een gewone pil is die patiënten elke dag kunnen innemen. Dit is voor patiënten natuurlijk een stuk fijner en minder ingrijpend dan een operatie. De pil werkt als een soort moleculair stopbord. Het geeft de cellen in het lichaam de opdracht om te stoppen met het maken van het schadelijke eiwit.

Twee vliegen in één klap

De pil doet waarschijnlijk nog iets belangrijks. Het verlaagt namelijk niet alleen het Huntington-eiwit, maar remt ook een tweede eiwit: PMS1. Dit tweede eiwit is betrokken bij een proces dat 'somatische expansie' heet. Dit betekent dat het foutje in het DNA in sommige cellen tijdens het leven van een patiënt steeds groter en erger kan worden.

Door ook het PMS1-eiwit aan te pakken, hoopt de maker van de pil twee oorzaken van de ziekte tegelijk te bestrijden. Onderzoekers weten nog niet zeker of het verlagen van PMS1 in de hersenen dit proces ook echt stopt, maar het lijkt een veelbelovende nieuwe benadering.

Wat laten de resultaten na een jaar zien?

Het eerste onderzoek was vooral bedoeld om te kijken of de pil veilig is en goed wordt verdragen door patiënten in een vroege fase van de ziekte. De nieuwe resultaten na twaalf maanden laten het volgende zien:

• Sterke daling van het schadelijke eiwit: Bij patiënten die de hogere dosering kregen, nam de hoeveelheid van het schadelijke Huntington-eiwit in het bloed met ongeveer 69% af. Dit effect bleef het hele jaar door stabiel. Ook het tweede eiwit (PMS1) nam duidelijk af.
• Stabiele en betere scores: Onderzoekers meten de achteruitgang van patiënten met een speciale scorelijst voor Huntington. Deze lijst kijkt naar bewegen, denken en het dagelijks functioneren. De patiënten die de pil slikten, lieten na een jaar een kleine verbetering zien in hun score.

De onderzoekers vergeleken deze gegevens met data van patiënten die geen medicijn krijgen en die al heel lang worden gevolgd. Normaal gesproken gaan patiënten met Huntington in een jaar tijd achteruit. De groep die de nieuwe pil slikte, deed het na twaalf maanden dus duidelijk beter dan wat je zonder behandeling zou verwachten. De positieve trend die al eerder in het onderzoek werd gezien, hield het hele jaar stand.

Hoopvol, maar nog geen definitief bewijs

Hoe goed dit nieuws ook klinkt, er zijn ook kanttekeningen. Het onderzoek is nog klein; er deden tot nu toe slechts een paar tientallen mensen aan mee. Ook is de groep niet vergeleken met een even grote groep patiënten die een nep-pil (placebo) kreeg, maar met gegevens uit eerdere databases van onbehandelde patiënten. Hierdoor kan er nog niet met absolute zekerheid worden gezegd dat de pil de ziekte definitief vertraagt.

Toch past dit resultaat in een positieve trend. Ook andere onderzoeken die proberen het Huntington-eiwit te verlagen, zoals met een ander type pil of met gentherapie, laten de laatste tijd vergelijkbare, hoopvolle resultaten zien. Dit geeft onderzoekers wereldwijd het gevoel dat ze op de goede weg zijn. Bovendien laten al deze onderzoeken zien dat het verlagen van het Huntington-eiwit over het algemeen veilig is met de geteste hoeveelheden.

De volgende belangrijke stappen

Om echt te bewijzen dat de pil werkt, is er inmiddels een veel groter internationaal onderzoek gestart onder de naam FALCON-HD. Aan dit onderzoek zullen wereldwijd ongeveer 400 mensen met Huntington meedoen. In Australië en Nieuw-Zeeland is het aanmelden van patiënten voor dit onderzoek zelfs al zes maanden sneller gegaan dan verwacht. In totaal hebben al meer dan 175 mensen zich aangemeld voor de verschillende studies van de medicijnmaker.

Tijdens dit grotere vervolgonderzoek krijgt een deel van de patiënten de echte pil en een ander deel een nep-pil. Pas na dit strenge onderzoek weten we definitief of SKY-0515 de ziekte van Huntington echt kan remmen en de progressie ervan kan vertragen. Voor nu zijn de resultaten na één jaar in elk geval een hele mooie opsteker en goed nieuws voor de Huntington-gemeenschap.

Bron: Skyhawk reports encouraging 12-month results for oral Huntington’s disease drug SKY-0515 – HDBuzz